Yükleniyor...

ATATÜRKTEN GÜNÜMÜZE CUMHURBAŞKANLARININ İSİMLERİ VE GÖREV TARİHLERİ


Atatürk’ten GÜL'e ‘Cumhur’un Başkanları’

Çalışmada Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ten son Cumhurbaşkanı Abdullah GÜL'e  kadar tüm cumhurbaşkanları mercek altına alındı. İşte bugüne kadar görev yapmış cumhurbaşkanları:

” - Mustafa Kemal Atatürk (29 Ekim 1923-10 Kasım 1938): 29 Ekim 1923 yılında cumhuriyetin ilanından hemen sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı olarak Mustafa Kemal Atatürk seçildi. 287 üyesi bulunan Meclis’teki oylamaya 158 kişi katıldı ve Ankara milletvekili Atatürk, oybirliğiyle cumhurbaşkanlığına getirildi. Cumhurbaşkanlığı makamının kurumsallaşmasında Atatürk’ün cumhurbaşkanlığı tarzı önemli bir iz bıraktı. Atatürk, Kurtuluş Savaşı’nda göstermiş olduğu başarıların etkisiyle yeni ve modern devletin kurucusu olması sıfatıyla Türk halkının topyekün sevgisini kazanmış gelmiş geçmiş tek liderdir. Bu nedenle cumhurun başkanı olmayı kelimenin tam anlamıyla gerçekleştirmiştir demek abartılı olmayacaktır. Atatürk’ün ölümünden sonra makamla ilgili bu beklenti sürecek ancak hiçbir cumhurbaşkanlığı döneminde Atatürk dönemindeki gibi halk-devlet seçkini aynı isim üzerinde bu denli uzlaşamayacaktır.

- İsmet İnönü (11 Kasım 1938-22 Mayıs 1950): İnönü’nün cumhurbaşkanlığı 2. Dünya Savaşı’nın patlak verdiği döneme rastlamaktadır. İnönü, Türkiye Cumhuriyeti’nin savaş dışında kalması için yoğun bir çaba sarf etmiş, savaşın sonucu az çok belirginleşene dek tarafsızlığını muhafaza etmiştir. Bu dönemde modern ve batılı standartlara ulaşma arzusunun uzantıları toplumsal alana sirayet ettirildi ve çalışmalar bu yöne kaydırıldı. İnönü’nün demokratikleşmeye hız kazandırdığı bir gerçektir.
- Celal Bayar (22 Mayıs 1950-27 Mayıs 1960): Asker kökenli olmaması yeni rejimin kurucuları arasında onu farklı kılmaktadır. Celal Bayar’ın da tıpkı Atatürk ve İnönü gibi Cumhurbaşkanlığı görevi süresince aktif olduğu yadsınamayacak bir gerçektir. Bayar, 27 Mayıs 1960 ihtilali nedeniyle görev süresi dolmadan görevinden uzaklaştırılan ilk ve tek cumhurbaşkanı olarak Türk siyasi tarihine geçti.
- Cemal Gürsel (26 Ekim 1961-28 Mart 1966): Darbe lideri olmasına rağmen Cemal Gürsel, ülkeyi aktif olarak yönetme gibi bir arzu içinde değildi. Aksine bir an önce yönetimi sivillere devretmenin gerekliliğine inanıyordu. Yalnız ordu kademeli olarak yönetimi sivillere bırakırken rejimi, daha da önemlisi yapılmış olan darbeyi güvence altına almak istiyordu. Gürsel, süresi dolmadan Meclis kararıyla görevine son verilen tek Cumhurbaşkanı olmuştur.
Cevdet Sunay (28 Mart 1966-28 Mart 1973): 27 Mayıs İhtilalinden sonra Genelkurmay Başkanlığı’na atanan Cevdet Sunay, cumhurbaşkanı adayı olabilmek için bu görevden kendi isteğiyle ayrılışına dek bu görevi sürdürmüştür. Altı yıl gibi bir süre boyunca bu görevde kalmasından askerlerce sevilen ve güvenilir bulunan birisi olduğu çıkarılabilir. Siyasiler üzerinde de güvenilir bir etki bırakmış olmasını 27 Mayıs sonrasında Silahlı Kuvvetler içinde gelişen diğer darbe girişimlerinin engellenmesinde rol oynamasıyla ilişkilendirmek mümkündür. Bu nedenle Gürsel’in sağlık sorunları nedeniyle cumhurbaşkanlığı makamını boşatlmasının ardından Sunay hem ordunun hem sivillerin itiraz etmeyeceği bir isim olarak ortaya çıkmıştır.
- Fahri Korutürk (6 Nisan 1973-6 Nisan 1980): Gelmiş geçmiş en sembolik ve siyaseten pasif Cumhurbaşkanıdır. Korutürk, Anayasa’da lafzen geçen yetkileri haricinde inisiyatifi eline hiç almadı.
Kenan Evren (12 Eylül 1980-8 Kasım 1982 Devlet Başkanı, 9 Kasım 1982- 9 Kasım 1989 Cumhurbaşkanı): Türkiye Cumhuriyeti’nin Meclis tarafından değil de doğrudan halk oylamasıyla göreve gelen ilk Cumhurbaşkanı olma vasfını kazandı. Yine de Evren’in adaylığının Anayasa ile birlikte halk oyuna sunulmuş olması ve de başka bir adayın yer almaması Evren’in tam anlamıyla halk tarafından seçilmiş bir Cumhurbaşkanı olduğunu söylememizi mümkün kılmamaktadır. Evren, Cumhurbaşkanları için belki de konuşmayı en çok sevenlerdendi. Görevi süresince ülkenin çeşitli yerlerine gezintiler yapmaya ve her fırsatta halka seslenmeye özel bir önem verdiği bilinmektedir. Silahlı Kuvvetler mensuplarının hemen hemen tamamında gözlenen siyasetçiye ve siyasi partilere olan güvensizlik anılarından okuduğumuz kadarıyla Evren’de had safhadadır.
- Turgut Özal (9 Kasım 1989-17 Nisan 1993): Özal, Cumhurbaşkanlığını Başbakan iken gerçekleştiremediği pek çok projesini hayata geçirebilmek için bir fırsat olarak değerlendirmişti. Bu da onun Cumhurbaşkanlığını Anayasal statü çerçevesinde algılamaktan ziyade kendi siyaset anlayışı ekseninde gördüğünü göstermektedir. Cumhurbaşkanlığı, Özal için başbakanlığının bir devamı mahiyetindeydi, yer değişikliği yapmış olmasının dışında bir farklılığı yoktu. Özal, Başbakanlığa sadece görünürde devam etmiyordu. Ekonomi ile ilgili meselelerde düzenli brifingler almayı sürdürdüğü gibi bürokratlar üzerinde etki alanı kurmaya da devam ediyordu. Hatta kendine alternatif politikalar üretmek amacıyla uzmanlardan oluşan bir danışma ekibi bile kurduğu biliniyordu. Özal bir yandan da hükümeti yönlendirmeye de çalışıyordu. Özal devletin başı olmaktan ziyade cumhurun başı olmayı tercih etmiştir. Çankaya Köşkü’nü halktan kopuk, soyutlanmış bir üst makam olmaktan çıkarmıştır. Her fırsatta halkın arasına karışması, askeri şortla selamlaması, sanatçılarla kol kola şarkılar söylemesi, mütedeyyin kişiliğini gözler önüne seren pratikler sergilemesi Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanlığını bambaşka bir kimliğe taşımıştır.
Süleyman Demirel (16 Mayıs 1993-16 Mayıs 200): Süleyman Demirel zamanında çokça eleştirdiği Özal gibi yıllarca liderliğini üstlendiği parti hükümetteyken bu makamda bulunmanın zorluklarını yaşamak durumunda kalmıştır. Başbakanlık dönemleri askeri müdahalelerle geçen Demirel’in cumhurbaşkanlığı da ordu-sivil ilişkilerinin problemli olduğu bir döneme denk geldi. Demirel’in 28 Şubat sürecini engelleyemediği açık da olsa müdahalenin görünürde anayasal çerçevede kalmasını sağlaması bir başarı olarak nitelendirilebilir. Demirel cumhurbaşkanıyken bile bırakmadığı aktifliğini halen sürdürmektedir.

Ahmet Necdet SEZER
Ahmet Necdet Sezer
16 Mayıs 2000 - 28 Ağustos 2007
13.9.1941 tarihinde Afyon'da doğdu.
1958 yılında Afyon  Lisesi'nden 1962'de  Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu.  Aynı yıl   Ankara Hakim adayı olarak göreve başladı.
Askerliğini Kara Harp Okulu'nda Yedek Subay olarak yaptı.
Sırasıyla; Dicle Yerköy Hakimlikleri ve Yargıtay Tetkik Hakimliği görevlerinde bulundu. Medeni Hukuk alanında 1977-1978'de Ankara Hukuk Fakültesinde yüksek lisans (master) öğrenimi yaptı. 7.3.1983 tarihinde Yargıtay üyeliğine seçildi.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi üyesi iken Yargıtay Genel Kurulu'nca belirlenen üç aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından 27.9.1988 tarihinde Anayasa Mahkemesi asıl üyeliğine atandı. 6 Ocak 1998'de Anayasa Mahkemesi Başkanı seçildi. Evli ve 3 çocuk babasıdır.
Abdullah GÜL
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül
1950               
Kayseri’de doğdu.
1971
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nden mezun oldu.
1983
İstanbul Üniversitesi’nden Doktora aldı. Exeter ve Londra’da lisan ve Doktora programlarına katıldı.
1980 - 1983
Sakarya Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü’nün kuruluşunda çalıştı ve İktisat dersleri verdi.
1983 – 1991
Cidde İslam Kalkınma Bankası’nda (IDB) iktisat uzmanı olarak görev yaptı.
1991
Uluslararası İktisat dalında Doçent oldu.
1991
Refah Partisi’nin Kayseri Milletvekili olarak Parlamento’ya girdi. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyeliği yaptı.
1993
Refah Partisi’nin Dışişlerinden sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı görevine seçildi.
1995
İkinci kez Refah Partisi Kayseri Milletvekili olarak seçildi. Dışişleri Komisyonu üyeliği görevini yürütmeye devam etti.
1996 – 1997
54. Hükümette, Devlet Bakanlığı ve Hükümet Sözcülüğü görevlerinde bulundu.
1999
Fazilet Partisi’nden Milletvekili seçilmesi ile üçüncü dönemi olarak Parlamento’ya girdi.
1992 – 2001
Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Üyesi oldu ve Konsey’in Kültür, Tüzük, Siyasi ve Ekonomik Kalkınma Komitelerinde çalıştı.
2001
Avrupa Konseyi’ndeki çalışmalarından dolayı kendisine “Pro merito” madalyası ve Konsey’in sürekli “Onursal Üyesi” ünvanı verildi.
Ağustos 2001
Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti)’nin Kurucular Kurulu üyesi olarak partinin kuruluşunda aktif rol aldı.
Adalet ve Kalkınma Partisi Siyasi ve Hukuki İşlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve NATO Parlamenterler Meclisi üyesi görevlerini üstlendi.
16 Kasım 2002
Başbakan olarak göreve atandı.
18 Kasım 2002
Türkiye Cumhuriyeti’nin 58. Hükümeti’ni kurdu.
14 Mart 2003
Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak atandı.Evli, üç çocuklu
28 Ağustos 2007
TBMM tarafından Türkiye’nin 11.Cumhurbaşkanı olarak seçildi ve göreve başladı.


Vekâleten Cumhurbaşkanı Olanlar Abdülhalik Renda (10 Kasım 1938 - 11 Kasım 1938) Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatıyla 1 günlük vekâleten cumhurbaşkanlığı yaptı.
Cemal Gürsel (27 Mayıs 1960 - 21 Ekim 1961) 27 Mayıs 1960 darbesinden sonra "devlet başkanı" ünvanıyla hizmet verdi.
Tekin Arıburun (28 Mart 1973 - 6 Nisan 1973) Dönemin Cumhuriyet Senatosu Başkanı. Fahri Korutürk'ün seçiminden önce görev yaptı.
İhsan Sabri Çağlayangil (6 Nisan 1980 - 12 Eylül 1980) Dönemin Cumhuriyet Senatosu Başkanı. Cumhurbaşkanlığı için yeterli oy alan bir aday olmadığı için vekaleten görev yaptı.
Kenan Evren (12 Eylül 1980 - 9 Kasım 1982) 1980 darbesinden sonra "devlet başkanı" ünvanıyla hizmet verdi.
Hüsamettin Cindoruk (17 Nisan 1993 - 16 Mayıs 1993) Dönemin TBMM Başkanı. Turgut Özal'ın ölümüyle görevi vekâleten devralmıştır.

8 yorum:

  1. gerçekten çok beğendim proje ödevim için çok güzel bi sayfa :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. gerçekten öyle keni

      Sil
  2. bence harika bir site muhteşem emeği geçen tüm abilerime,ablalarıma veya arkadaşlarıma teşekkür ederim

    YanıtlaSil
  3. ATATÜRK den ötesi yoktur

    YanıtlaSil
  4. çok beğendimmm sağolunn

    YanıtlaSil
  5. mukkemmelll tek kelımeyle bok gıbı

    YanıtlaSil
  6. mukkemmel otesi mukkemmel bravo EN BÜYÜK MUSTAFA KEMAL ATATURK

    YanıtlaSil

Popüler Yayınlar